Het AGD kopt ermee: vraag naar Nederlandse boeren.(bron: AGD.nl)
“De huidige situatie van grond-, melk- en quotumprijzen in combinatie met lagere grondprijzen in het buitenland maakt dat er volop kansen liggen voor emigratie”, aldus Harry Boertjes van de NVM. “Met name in Denemarken, Zweden, Canada, Duitsland en de Verenigde Staten liggen kansen.”Maar in Nederland is het aantal ondernemers dat wil emigreren beperkt. Ook in de glastuinbouw ligt emigratie nagenoeg stil.
Hoe komt dat?
Is er in het algemeen, in Nederland, een tekort aan jonge mensen die hun toekomst zoeken in de landbouw, of dat nu in Nederland of elders is? Of willen ze in Nederland wel, maar elders niet?
En de vraag in het buitenland, komt die van autochtone kant, of van eerdere nederlandse emigranten die bedrijfsopvolgers zoeken?
Laten we beginnen bij onszelf en om ons heen kijken: Hoe regelen geëmigreerde melkveehouders hun bedrijfsopvolging? Hoe gaat het in jullie omgeving?
Geplaatst door: Josien Kapma op juli 21, 2010 om 10:17
Volgens Schenk (voorzitter vakgroep melkvee LTO) wordt goede marktinformatie steeds belangrijker voor zowel de melkveehouder als de zuivelindustrie.
Schenk: ,,Garanties uit het verleden bieden geen zekerheid meer voor de toekomst. Boeren leren om te gaan met een schommelende melkprijs. Ook de zuivelindustrie moet op marktfluctuaties anticiperen en hun leveranciers helpen om hier mee om te gaan. De Europese Commissie moet wel instrumenten achter de hand houden om in te grijpen als dat nodig is. De afgelopen jaren hebben óók duidelijk gemaakt, dat een vangnet keihard nodig blijft.”
LTO publiceert niet alleen jaarlijks, maar ook maandelijks uitstekende berichten over de melkmarkt, die internationaal graag overgenomen worden. Deze worden gemaakt door Klaas Johan Osinga. Hieronder de hoofdpunten, hier het hele bericht.
Melkmarktbericht 1 juli, door KJ Osinga, LTO
Hoofdpunten markt:
a.Na de prijsstijgingen van de afgelopen maanden, vooral dankzij de goede vraag in landen als China en Rusland, stabiliseert de internationale zuivelmarkt zich enigszins. Er is nog spanning op de melkvetmarkt.
b.Noteringen per kg: Edammer/Goudse kaas € 3,10, boter € 3,80, mager melkpoeder € 2,30, vol melkpoeder € 2,85, weipoeder € 0,70. In de VS: caseïne € 7,00, lactose € 0,50-0,60.
c.Opvallend is het grote kaasprijsverschil tussen de VS, EU en Nieuw Zeeland. Amerika levert Cheddar tegen € 2,50 per kg, Nieuw Zeeland tegen € 3,20 en de EU tegen € 3,10. Dit komt door de grote Cheddarvoorraden in de VS.
d.Maar over het algemeen zijn zuivelvoorraden kleiner dan 12 maanden geleden. De Europese Commissie heeft alleen nog een interventievoorraad van 192.000 ton mager melkpoeder. Tot nu toe was er te weinig belangstelling voor verkoop volgens marktconforme prijzen. De Duitse kaasvoorraden zijn klein, maar de markt lijkt meer in evenwicht te komen. De botervoorraden zijn klein.
e.Aldi en AH hebben onlangs sommige discountprijzen verhoogd (melk, boter). De marges tussen wat boeren/fabrieken ontvangen en de consument betaalt, zijn sinds begin 2007 fors toegenomen.
f.De consumptiecijfers over de maanden maart en april zijn veelal positief, zoals in de VS (+3,9%) en Frankrijk (+1,2%). De hoge melkvetprijzen kunnen vervanging door plantaardige alternatieven mogelijk wel meer gaan stimuleren.
g.Recent onderzoek door EUROSTAT laat zien dat Nederlanders relatief weinig betalen voor voedsel, gemiddeld 2% minder dan het EU-gemiddelde.
h.Fonterra voorspelt voor het seizoen 2010-2011 een, voor Nieuw-Zeelandse begrippen, zeer hoge uitbetaalprijs van ruim € 29,00 per 100 kg. Eind juli volgt mogelijk aanpassing van de prognose. Australië voorspelt iets hogere prijzen, de termijnnoteringen in Chicago voor begin 2011 zijn stabiel op, omgerekend, ongeveer 25 eurocent per kg melk.i.De melkproductie in de VS stijgt weer (ruim +1%), dankzij de lage graanprijzen. Ook in Frankrijk en Duitsland lag de productie in mei-juni 2-3% voor op vorig jaar. In Australië en Nieuw Zeeland verwacht men in het seizoen 2010-2011 2% productiegroei. Weersomstandigheden (hitte, droogte) hebben als vanouds een grote invloed op productie en consumptie. USDA heeft de oogstvoorspellingen voor maïs neerwaarts bijgesteld.
j.FAO en OESO voorspellen voor 2010 2% melkproductiestijging wereldwijd.
k.De euro heeft zich gestabiliseerd t.o.v. de dollar, maar heeft aan waarde verloren t.o.v. het Britse pond en de Japanse yen. Dit helpt de Europese export naar deze landen.
l.De VS is terug op de wereldmarkt en gaat nu de prijsvorming sterker beïnvloeden. Vanaf september komen Nieuw Zeeland en Australië weer op de markt. Vanaf dan zal belangrijk zijn hoe de vraag in opkomende en olie- exporterende landen zich houdt.
m. De laatste macroeconomische cijfers uit China vallen tegen en er is nog steeds zorg over de Zuid-Europese schuldencrisis. Dit kan de economische groei negatief gaan beïnvloeden, en daarmee de vraag naar zuivel.
n.De melkprijsontwikkeling van de tweede helft van 2010 zal sterk beïnvloed worden door de mate van voortdurende economische groei in opkomende landen als China, en, hopelijk, de terugkeer van economische groei in de VS en Europa. Door de stijgende productie komen de markten nu al meer in evenwicht.
Hoofdpunten beleid:
a. De EU heeft het melkquotum vorig jaar met 12 miljard kg (7%) onderschreden. Nederland en (waarschijnlijk) Denemarken hebben als enige EU-lidstaten het quotum overschreden, en betalen superheffing (Nederland ruim € 13 miljoen).
b. De EU-raad van landbouwministers bespreekt op 12 juli de aanbevelingen van de Europese High Level Expert Group on Milk, die in oktober 2009 werd opgericht n.a.v. de zuivelcrisis. LTO verwacht dat de Europese Commissie eind 2010 met voorstellen komt om de onderhandelingspositie van boeren in de keten te versterken. Tevens geeft het HLG-advies input aan de discussie over het toekomstige EU-landbouwbeleid. In 2013 is er een Europese landbouwhervorming.
c.De Europese Commissie heeft ruim 5.600 reacties ontvangen op haar openbare consultatie over dat nieuwe landbouwbeleid. Op 19-20 juli worden in Brussel de resultaten gepresenteerd, LTO is hierbij aanwezig. Eind 2010 zal de Commissie een discussiestuk naar buiten brengen, gevolgd door een voorstel medio 2011. LTO heeft meegedaan aan de consultatie en bereidt zich op de verdere discussies voor.
d. Het Europees Parlement heeft een rapport in voorbereiding waarin de Europese Commissie wordt opgeroepen rekening te houden met de positie van boeren en tuinders in de keten. Er moet onderzoek komen naar de positie van huismerken vs. A-merken, en mededingingswetgeving moet meer rekening gaan houden met de eisen aan duurzaamheid, die de maatschappij aan producenten stelt.
e.In de Verenigde Staten zijn de discussies gestart over een nieuwe ‘Farm Bill’ per 2012. In de eerste hoorzittingen ligt de nadruk op verzekeringsprogramma’s en, net als in Europa, minder op productsteun.
Vorige week waren hier in Portugal twee docenten van CAH Dronten. Zij hebben kennisgemaakt met een paar melkveehouders die studenten voor “internationaal bedrijfsleider” een stageplek willen bieden. Een bericht van Jeroen Nolles van de CAH:
De HAS uit Dronten, CAH gaat internationale bedrijfsleiders voor grootschalige agrarische bedrijven opleiden. Vierdejaars studenten die zich hiervoor opgeven worden na een selectie toegelaten tot een jaarlang voorbereiding op een baan als herdsmanager of general manager. Gedurende dit laatste jaar hebben ze twee stage periodes van steeds 10 weken, de eerste vanaf september, de tweede in het voorjaar. CAH zoekt bedrijven die zg. ‘preferred partner’ willen zijn, voor een min of meer vaste samenwerking.
CAH heeft al meerdere jaren ervaring met het opleiden van bedrijfsleiders voor grootschalige melkveebedrijven. Zo zijn vorig jaar studenten voor een korte periode naar grootschalige melkveebedrijven in Duitsland geweest, welke ze uiteindelijk deels gerund hebben. Momenteel doen we ervaring op met 2 studenten die een jaar in Texas zitten. Daarnaast hebben we goede contacten met Global Dairy Farmers (en enkele GDF-bedrijven). De verandering van het traject waar we in september mee starten is dat we nu ook breder kijken dan alleen melkvee (dus ook voor tuinbouw, techniek, varkens, pluimvee etc) en dat er één volledig studiejaar beschikbaar is. Dat is voor de landbouw uniek in de wereld!
De voorwaarden voor de stage worden duidelijk afgesproken tussen het landbouwbedrijf en CAH:
-stagiaire kan gewoon ingezet worden bij het dagelijkse praktische werk, maar wel is het de bedoeling dat hij of zij veel contact heeft met managementstaken en –informatie en hier opdrachten/ vraagstukken over uitvoert.
-stagiaire woont in principe niet bij het gezin, maar zelfstandig, en wordt geacht voor eigen eten te zorgen. Natuurlijk in goed overleg en als dit niet praktisch is mag er best van afgeweken worden.
Ik, Jeroen Nolles ben aanspreekpunt van CAH voor dit programma. Voorlopig wordt een samenwerking gestart met bedrijven uit Duitsland, VS (Texas), Oekraïne en Portugal. Heb je een bedrijf in die gebieden of andere en heb je interesse in deze samenwerking met CAH, laat het me weten. Mijn email: j.nolles ( at ) cah.nl
Dit geldt ook voor bedrijven van niet-Nederlanders(!).
Geplaatst door: Josien Kapma op juni 25, 2010 om 19:22
Minister Gerda Verburg (LNV) was te gast in Portugal op de landbouwdag maandag 14 juni, waar ook de Portugese landbouwminister António Serrano was. Zijn de belangen wat betreft melk in Europa gelijk voor de beide ministers?
Landbouwdag: mooie traditie
De landbouwdag wordt georganiseerd door de Ambassade voor alle nederlandse boeren en tuinders in Portugal. Overdag maakten de ministers in klein gezelschap een excursie naar het melkveebedrijf van Dinant en Patty van Kooten, terwijl de rest van ons naar lezingen luisterde. Daarna volgde een feestelijke gezamelijke lunch.
NL wil melk exporteren, Portugal wil import van melk beperken
Zondagavond dineerden de ministers al samen, kon ik opmaken uit onderstaand Twitterbericht verzonden door minister Verburg. GLB is het europees Gemeenschappelijk LandbouwBeleid (en GVB voedselbeleid?). Met ‘gelijk speelveld’ wordt bedoeld dat landen mogen exporteren maar dat de produkten dan wel allemaal aan dezelfde kwaliteitseisen moeten voldoen. Meestal wordt ‘gelijk speelveld’ door Europa gebruikt om onze europese afzetmarkt aan te duiden en produkten van buiten Europa te kunnen ‘weren’, omdat ze niet volgens de EU regels gemaakt zouden zijn. Maar hoe zit het met een gelijk speelveld binnen Europa? Is voor Portugese melkveehouders, die immers (per saldo) toch niet exporteren, een gelijk speelveld interessant?
Melkmarkt en voetbal
Toen gister Nederland speelde en won van Denemarken zette dat aan tot meer nadenken over nationale knollenveldjes versus europees of mondiaal gelijk speelveld (waar melkexporteurs de toon zetten?), op de reservebank terechtkomen, blessures oplopen, topsport en breedtesport (de hoog gekapitaliseerde specialistische melkveebedrijven vs. allrounders, zie ook wie beter bestand is tegen wegnemen subsidies) en scheidsrechters (europese melkautoriteit).
Geplaatst door: Josien Kapma op juni 15, 2010 om 14:11
Het hele marktreguleringssysteem met quota en subsidies moest op de schop, zodat we vooral binnen Europa melk zouden gaan produceren daar waar dat het goedkoopste kan. Hoe is het mogelijk dat de typische melkgebieden als Denemarken en Oost Duitsland, het meest lijden onder de mogelijke afschaffing van subsidies? Die gebieden gingen toch juist profiteren?
2. In Zuid Europa geen impact?
Heel de zuidEuropese melkveesector lijkt in de studie niet of nauwelijks negatief beïnvloed te worden in het geval van afschaffing van subsidies. Zie bijvoorbeeld het kaartje in Figure 4.5: op 1 regiootje in Italie na, zouden Portugal, Spanje, Italie en Griekenland nauwelijks impact ondervinden. Of Table 5.1: Portugal: 79% (Categorie 1 en 2 opgeteld) heeft geen probleem met economisch resultaat; Slechts 16% (Categorie 4 en 5 opgeteld) heeft een probleem.
Dat is niet zo. Ik begrijp niet goed waar dit aan ligt.
De studie geeft wel een aantal kanttekeningen:
-alleen eerste orde effecten zijn in kaart gebracht.
-aandeel van subsidie in totale landbouw productie is sterk verschillend per land (NL: laagste, minder dan 10%, Ierland, Finland tot wel 60%), per sector (veel subsidie: vleesvee, akkerbouw. Geen subsidie: tuinbouw, instensieve veehouderij) en per regio (bergboerenregeling etc)
-dataverzameling in melk was in de jaren 2004-2006, daarna kwam een piek (2007/8) en een crisis (2008/9). Ontkoppeling was voor een aantal landen pas in 2007.
-de dataset waar het rapport gebruik van maakt is FADN. Deze neemt alleen ‘commerciële’ boerenbedrijven mee. De drempel is per land verschillend. Met name in nieuwe lidstaten is het aandeel niet-commerciële boerenbedrijven groot. (in NL zijn 80% van de bedrijven meegerekend, in Pt slechts de 40% ‘commerciele’ (dus, de 40% grootste).
Een opmerking op een Brits boerenforum geeft een deel van de verklaring. De bedrijven in Noord West Europa zijn misschien groter en goed gemanaged, maar de marges zijn daarom ook maar heel smal en de bedrijven zijn in hoge mate gekapitaliseerd. In zijn eigen woorden:
Also the North West of Europe isn’t all that efficient, we produce large volumes at low margin, so we don’t have the resiliance, if there is a small cut in the margin, we produce large volumes at a loss. The report reckons that our low margins are due to high overhead costs
basically we use a lot of borrowed money, have expensive land and use a lot of paid labour. All of these push up overhead costs and make us less efficient and less resiliant when compared to those countries that don’t do this
We may need to look at how we measure efficiency. We’ve been taught by banks and government that efficiency is maximising output and running expensive highly capitalised businesses. Well they would tell us that wouldn’t they :o)
Perhaps efficency is really running a business that can pay you a decent living year after year after year, allowing you to build up a pension and generally have a reasonable lifestyle :o)
3. Subsidie afhankelijkheid hangt samen met quotum
De effecten van quotumverruimingen werken heel verschillend uit op verschillende lidstaten. (Zagen we in die andere LEI studie. ) In landen als Zweden en Portugal is quotum nu al geen factor van belang meer, in NL is het nog altijd de grootste rem op uitbreiding en een akelige opdrijver van de kostprijs van een liter melk.
Hoe verhouden de effecten van quotum zich tot de subsidieafhankelijkheid? Het lijkt alsof de hoog gekapitaliseerde landen het meest profijt hebben bij quotumafschaffing. Het subsidieverhaal zou er in de melkveehouderij wel eens helemaal irrelevant door kunnen worden.
Hoe veranderen verhoudingen in EU?
Tenslotte: Hoe veranderen de onderlinge concurrentieposities in de EU? Deze studie is gedaan door het LEI maar de opdrachtgever was het landbouwministerie in Verenigd Koninkrijk. Kortom NW Europa verschaft zichzelf goed gedocumenteerde ‘bewijzen’, desnoods uit een ander land om maar betrouwbaar te zijn. Zo proberen ze ieder om de eigen hoog-gekapitaliseerde boerenbedrijven in de benen te houden, en elkaar de melkmarkt te bevechten. Onderwijl verdwijnt een hele boerenstand geruisloos in Zuid Europa… een boerenstand die alleen een eigen lokale markt voorziet van melk en dus niemand in de weg zit, maar wel een pijler is (was?) voor de plattelandseconomie.
Waarom is daar niet meer onderzoek van bekend?
Geplaatst door: Josien Kapma op juni 13, 2010 om 2:54
Dat Vreba-Hoff het geld van de een gebruikte om het bedrijf van de ander te bouwen, was bekend. Het is opnieuw in het nieuws, zowel Agrarisch Dagblad als de Volkskrant:
‘Vreba-Hoff schoof met geld boeren’
11 jun 2010 08:00
Vreba-Hoff Dairy Development heeft geld van emigranten gebruikt voor de bouw van andere melkveebedrijven.
Dat zegt oud-stafmedewerker van Vreba-Hoff Ben Huiskamp. Hij was daar betrokken bij de financiering van melkveebedrijven.
Geplaatst door: Josien Kapma op juni 12, 2010 om 17:13
Minister Gerda Verburg (LNV) was te gast in Portugal op de landbouwdag maandag 14 juni, waar ook de Portugese landbouwminister António Serrano was. Zijn de belangen wat betreft melk in Europa gelijk voor de beide ministers?
