Zand in de boxen: voor- en nadelen
zie op deze fotoserie (mocht het niet werken, ook hier te bekijken) hoe het werkt op ons bedrijf in Portugal. Achteraan zie je twee plaatjes van een collega bedrijf waar ze een bezinktraject voor de mest gemengd met zand hebben gebouwd.
Gewone ligboxen aangepast voor zand
koeien vinden het lekker
In onze ligboxen gebruiken we zand. Dat bevalt goed. De koeien liggen graag in het zand, dikke hakken hebben onze koeien veel minder, en mastitis is goed beheersbaar.
De boxen zijn geen diepstrooiselboxen, maar gewone. Om toch met zand te kunnen werken is de achterrand opgehoogd tot 10 cm binnenhoogte vanaf de boxbodem. De boxrand heeft hiermee een hoogte van 30 cm vanuit de mestgang en daarmee is de ‘opstap’ voor sommige koeien wel aan de hoge kant.
.
Van de berg naar de buren
eigen afgraving
Het zand ligt vlak achter onze stal letterlijk voor het oprapen. Het zand wordt een keer per 2 weken bijgevuld. Tijdens het ophalen van de koeien voor het melken wordt mest en vuil zand uit de box geschoven, verder werken de koeien zelf nogal wat zand uit de box.
.
mestbassin
Mestschuiven aan kettingen voeren mest en zand af (dichte vloer) naar open bassins van 5 bij 10 meter en 3,5 m diep. Hier bezinkt het zand gedeeltelijk. De gierkar pompt vanuit de bovenlaag drijfmest op.
.
.
kraan aan het werk
Iedere ca. 8 maanden laten we een kraan komen om het zand opgehoopt op de bodem van de bassins af te voeren. Dit slaan we tijdelijk op op ons erf en brengen we naar liefhebbers in de buurt.
.
.
Arbeid en verbruik
Voor onze 160 boxen is 1 persoon een halve dag per week bezig met aanvullen van zand. Dit werk is in onze stal niet helemaal te mechaniseren. Alleen de buitenste boxenrij kan met de verreiker gevuld worden. De gangpaden zijn te smal om met gewone machines de boxen te kunnen volgooien. We hebben wel een tijdje een mini-shovel gebruikt maar die kan weer niet zoveel zand ineens meenemen.
glijbaan
Nu hebben we de smid deze glijbaan laten maken. Zo kan toch met een voorwaarts lossende machine (verreiker, shovel, voorlader) zand opgebracht worden en dit glijdt dan de boxrij in. Dit is een leuk idee maar het werkt niet, het zand glijdt niet voldoende.
Ondanks het extra werk en meer slijtage aan materieel (vooral nestwielen en kettingen van de mestschuif) is het voor ons toch een goedkoop systeem. Dat is vooral te danken aan het feit dat het dichtbij beschikbaar is. Het verbruik van zand is ongeveer 50 kuub per maand.
.
Gezien: zandbezinktraject
goot voor bezinken van zand
Bij een collega zagen we hoe de met zand vermengde mest door een ondiepe goot met schotten afstroomt. Het zand bezinkt terwijl de mest doorstroomt. Doordat de goot breed en ondiep is kan er eenvoudig het zand naar opzij machinaal uitgeschoven worden. Dit vergt wel wat ruimte maar vermindert het werk.
.
.
Voordelen van zand in de boxen
- De koeien vinden het heerlijk. Tijdens de aanpassingen zagen we een duidelijke voorkeur van de koeien voor de zandboxen en bovendien een grote verbetering van vooral beenproblemen.
- De uiers zijn veel schoner.
Nadelen van zand in de boxen
- Arbeidsintensief door het opbrengen van nieuw zand in de boxen en het verwijderen van gebruikt zand uit bezinkbassins. Hat aanbrengen van nieuw zand is in onze stal niet helemaal te mechaniseren.
- Slijtage aan de mestschuif. In 5 jaar is de nieuwe mest ketting volledig doorgesleten, de schuiven zelf zijn tot de helft van de hoogte afgesleten en we gebruiken ongeveer 4 nestwielen per jaar.
- Restprodukt: verrijkt zand. Het zand wat uit de putten komt brengen we gratis weg naar mensen in het dorp met een tuintje. Kost een paar dagen per jaar maar levert wel veel goodwill op.
Wie vult voor- en nadelen van zand aan? Wat zijn andere ervaringen met strooisel of juist koematrassen?
Geplaatst door: Josien Kapma op september 10, 2009 om 12:32
Comments
2 Responses to “Zand in de boxen: voor- en nadelen”Laat uw reactie achter
In Canada en de VS wordt veel gebruik gemaakt van een skidsteer(bobcat) om de boxen bij te vullen, gaat goed en snel.
Hier twee leuke discussies over dit onderwerp: http://www.tractorfan.nl/topic/4582/ en hier: http://melkquotum.startpagina.nl/prikbord/9785573/zand-in-de-boxen-voor–en-nadelen#msg-9785573