Vrijloopstallen: de toekomst?
Heeft de ligboxenstal zijn langste tijd gehad? In Nederland wordt steeds meer gepraat over de vrijloopstal. Het zijn ruime stallen met grote oppervlaktes waar de koeien volkomen vrij in bewegen. Goed voor dierwelzijn, de koeien liggen heel comfortabel en staan gemakkelijk op. Wat zijn de verdere voordelen, wat de nadelen?
Genoemde voordelen en nadelen
Het valt meteen op: de koeien liggen voor pampus in een vrijloopstal. Ze liggen erbij als in de wei en staan ook net zo makkelijk op. Koeien zien er zeer tevreden uit. Daarnaast wordt in Nederland als voordeel genoemd de mest. Een vrijloopstal levert vaste mest of verrijkte compost, (vaak naast een gedeelte drijfmest). Vaste mest zou bij aanwending beter zijn dan drijfmest voor bodemvruchtbaarheid. Als je de drijfmest ver weg moet brengen, dan is vaste mest een stuk minder ‘water’ verplaatsen.
Nadelen zijn het grote ruimtebeslag (lastig bij bouwblokbeperkingen), eventueel de arbeid (bodembewerking) en dat het nog onbekend is en dus risicovol: wat doe je als het toch een natte bende blijkt te worden? Voerplaatsen zijn bijna niet droog te houden en zijn dus nat, of arbeidsintensief, of toch weer op basis van drijfmest, waardoor je twee mestsystemen naast elkaar moet hanteren.
De huidige vrijloopstallen in Nederland zijn nog niet of nauwlijks goedkoper dan conventionele (ook omdat het oppervlak groot moet zijn). Toch lijkt het of bouwkosten wel lager zouden kunnen uitkomen op den duur: er is minder beton (geen kelders) en staal nodig per koe. Wel meer ruimte, vaak zo’n 20 vierkante meter per koe. Het is nog niet duidelijk of dit type stallen aan emissienormen voldoet.
Drie vrijloopstallen, drie bodems, drie boeren
Wat wordt er zoal over gezegd? Welke ervaringen zijn er? Drie filmpjes.
Van onderaf beluchte compost
Meindert Wiersma heeft een stal voor 170 koeien op een houtsnipper compost bodem. Conventionele overkapping. Om het composteringsproces op gang te houden wordt de bodem van onderaf belucht.
Gedraineerde compost
Bij familie Peeters in Dorst vertoeven bijna 60 koeien al enkele weken op een compostbed.
Onder de compostlaag van snoeihout zit een betonvloer met een drainagesysteem om overtollig vocht af te kunnen voeren. Het luchtig en rul houden van de bovenlaag vergt 2 keer per dag een bewerking.
‘Het is nog even puzzelen hoe we de conditie van het compostbed optimaal kunnen houden. Tot nu toe is er geen druppel vocht in het drainagesysteem terecht gekomen’, werd over deze stal gezegd.
Mest drogen door zon en verwarming
Marc Havermans in Moerdijk wil géén of nauwlijks een composteringsproces, hij wil mest drogen. Om de bodem geen modderpoel te laten worden, maakt hij geen gebruik van warmte van het composteringsproces, maar van straling van de zon. De tuinbouwkas die hij als overkapping koos, laat zoveel mogelijk straling door, die moet helpen om veel te verdampen. Straling en ventilatie moeten de mest voldoende drogen. In zijn stal zit bovendien vloerverwarming waar restwarmte en warmte van zonnecollectoren nog extra helpt in de winter bij weinig directe zonnestraling.
Geplaatst door: Josien Kapma op augustus 30, 2010 om 21:45
Comments
4 Responses to “Vrijloopstallen: de toekomst?”Laat uw reactie achter
Zijn er in de omgeving van de lezers vrijloopstallen? Wat zijn zo de indrukken?
Wij hebben een compostbarn(vrijloopstal) voor 400 koeien in Iowa USA. Zijn verdeelt in 4 groepen. In het voorjaar van april tot juli en najaar van eind augustus tot december bevalt het goed. In de midzomermaanden als het dagen achter elkaar rond de 35 graden is gaan de koeien niet meer liggen. En in de winter als het hard vries -25 graden en de gordijnen zijn bijna dicht tot dicht dan wordt het te nat. We hebben geen warmte buizen op de bodem van de compostbedding misschien werkt het dan beter. Voor de droge koeien werkt het heel goed want die zijn dikker op de mest.
Tukker dairies, dank, goed om echte ervaring te lezen! Graag horen we meer, of zien we een fotootje. Mail naar jk@josienkapma.com
Wegen voor jullie de voordelen (welke ervaren jullie?) op tegen de problemen in de midzomer en winter, of zou je nu nooit meer dit systeem kiezen? Wat is de oppervlakte per koe, en hoe zit het bodempakket in elkaar? Hoe vaak bodem bewerken per dag? Is het een transparante overkapping of gewoon dicht? Wel een voerstraat of ook mobiele voerkarren? Oftewel, we horen graag meer!
Wij hebben zelf nog geen vrijloopstal maar volgen de ontwikkelingen op de voet.Hier voer voor discussie:
Bij kleine hopen en een langzame afbraak (met een corresponderende langzame warmteproductie) kan warmteafvoer via geleiding zeer aanzienlijk zijn. Compostering kan geremd worden door een te lage warmteafvoer terwijl de zuurstofvoorziening optimaal is. Het omzetten van de hoop om warmte te verwijderen en verse lucht aan te voeren is niet de drijvende kracht achter het composteringsproces omdat zuurstof in de poriën maar heel weinig OS per keer kan omzetten. Omzetten heeft meer een homogeniserende werking. (pag.26) (Starmans en Veeken IMAG 2003-11) Vaste tand en op ruggen cultiveren (Harduff)