Op Boerderij.nl is de eerste discussie waarin ik een rol heb nu afgesloten. Met 232 reacties was het een groter succes dan we hadden verwacht. Blijkbaar riep het beeld van de tredmolen die de landbouw is veel herkenning op:
“Bij een vrije markt voert kostprijs de boventoon. Melk is immers melk, en dus is er steeds een iets goedkopere aanbieder te vinden. Wie niet meer mee kan, laat zich opkopen door de buurman. Die zich daarmee weer afhankelijker heeft gemaakt van bank en fabriek. Zo houden we elkaar rennende, in een tredmolen..”
Vandaag, net te laat dus, kwam ik nog een veel mooiere beschrijving van het tredmolen model tegen. Hij komt uit de afscheidsrede van Prof. Dr. Ir. Niels Röling van 2002. Ik kopieer het hier integraal:
De Landbouwtredmolen
Vele boerenbedrijven produceren allemaal hetzelfde product;
Omdat geen van hen de prijs kan beïnvloeden, proberen ze ieder zo veel mogelijk te produceren tegen de gaande prijs;
Een nieuwe technologie stelt de innovators in staat een ‘windfall profit’ te pakken;
Na enige tijd volgen anderen (verspreiding van vernieuwingen);
Naarmate de totale productie of efficiëntie toeneemt, daalt de prijs;
Degenen die de nieuwe technologie nog niet geadopteerd hebben moeten nu mee anders gaat hun inkomen achteruit (druk op prijzen);
Degenen die te klein, te oud, te arm of te ziek zijn, of te rood staan, om vernieuwingen op te pakken, verdwijnen van het toneel. Hun hulpbronnen worden geabsorbeerd door de mensen die de ‘windfall profits’ incasseren. Zo ontstaat schaalvergroting.
Hier is geen speld tussen te krijgen. Een zeer coherent verhaal.
Vinden jullie ook dat dit een coherent en springlevend model is? Voor een meer kritische blik op de gevolgen van het tredmolen model zie de post die 12 nov verschijnt.
Gapminder van Hans Rosling is een fenomenale manier om allerlei databases opeens te “zien”.
Dit filmpje is in het engels, Rosling legt in een paar minuten uit hoe zijn bewegende plaatjes werken en toont dat in de laatste 200 jaar de wereld is veranderd.
Nu is er ook een uitgebreide agri database beschikbaar gekomen. Zie dit eind plaatje (2007) van melk.
Op de verticale as zie je totale produktie. Horizontaal de produktie per koe. Landen zijn de bolletjes, de grootte van het bolletjes is de omvang van de populatie. In New Zeeland en Brazilie is de produktie per koe laag, in Denemarken hoog. In de States is zowel de produktie per koe, als de totale produktie in tonnen hoog.
Als je de ballen bewegend bekijkt (klik op het plaatje en dan op play), dan zie je de ‘film’ door de tijd heen.
Zo zie je duidelijk dat in Europa de produktie in totaal gelijk is gebleven en de produktie per koe is toegenomen. Brazilie (en India en China) ontwikkelen zich heel anders: produktie per koe stijgt maar langzaam, maar de totale produktie groeit fors. Klik op het plaatje om het verloop door de tijd op de site van Gapminder te zien. Je kunt melkproduktie ook afzetten tegen Bruto Nationaal Produkt, dan zie je de opkomst van India mooi.
En voor geitenmelk, boter, vlees en allerlei (voeder) gewassen is hetzelfde mogelijk.
Zijn Nederlanders een beetje maf, dat ze overal meer gaan produceren dan de markt eigenlijk aankan? Denemarken wordt als voorbeeld genoemd, maar geldt dit niet ook elders? In Nederland zelf geldt het zeker:
Terwijl praktisch overal in Europa onder het melkquotum wordt gemolken, produceren wij, samen met slechts een paar andere landen, rustig door. En dat terwijl de rekening van 44 miljoen euro aan superheffing over vorig jaar nog maar net is voldaan.
Wat beweegt ons om tegendraads te melken? Wij veroorzaken het overschot en klagen dat er teveel melk is. We voeren actie om de overheid te dwingen ons minder te laten melken. Wat gaat er om in al die boerenhoofden?
Dit is een ‘zilveren greep’. Hij is van Co, die er mollen mee probeert te vangen :-). De gouden greep, en de zilveren greep zijn prestigieuze prijzen voor de beste journalistieke prestatie op land- en tuinbouwgebied.
Persbericht | 25-09-2009 Minister Verburg bezoekt Spanje en Portugal
Minister Gerda Verburg van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) brengt van 27 tot en met 29 september een bezoek aan Portugal en Spanje. Zij spreekt daar met haar Spaanse ambtgenoot en bezoekt diverse bedrijven en een seminar over kwaliteitseisen in de tuinbouw.
Ontmoeting met Minister Verburg
Verburg besteedt tijdens haar bezoek niet alleen aandacht aan haar Spaanse collega, ook geemigreerde nederlandse tuinders en boeren krijgen volop belangstelling. Verschillende nederlandse landbouwbedrijven worden bezocht (Gister in Odemira in Portugal, vandaag in Almeria in Spanje). Gisteravond waren we met ongeveer 30 boeren, bijna allemaal melkveehouders, te gast bij de ambassadeur op een diner waar ook de minister en de landbouwraad aanwezig waren, in Lissabon. Ik sprak minister Verburg even kort tijdens de borrel. We hadden het over informele netwerken van nederlandse landbouwers in den vreemde, en hoe belangrijk die kunnen zijn. Hier nog eens op een rij hoe ik erover denk.
Toegegeven, we hadden gehoopt op meer mensen. Maar afgezien daarvan hebben we heel genoeglijk een Noord Hollandse pilsner gedronken op de goede start van MelkenoverdeGrens.nl.
“De EU heeft zich de afgelopen 10 jaar steeds meer van de wereldmarkt terug getrokken door afbraak van steun in combinatie met quota.”
